Filippenzen 2:6-7 ''Het mysterie van de incarnatie' ds. A. van der Zwan

Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
1
Predikatie ds. A. van der Zwan Christelijk Gereformeerd predikant te Sliedrecht Bethelkerk
Locatie: Christelijk Gereformeerde Bethelkerk te Sliedrecht
Datum: zondag 28 december 2014, 9.30
Votum en groet
Zingen Psalm 89 vers 19 en 8
Wet des Heeren
Zingen Psalm 14 vers 7
Schriftlezing: Filippenzen 2 vers 1 tot 11
Gebed
Zingen Psalm 104 vers 1 en 2
Tekst: Filippenzen 2 vers 6 en 7:
6. Die in de gestaltenis Gods zijnde, geen roof geacht heeft Gode evengelijk te zijn,
7. Maar heeft Zichzelven vernietigd, de gestaltenis eens dienstknechts aangenomen hebbende, en is de mensen gelijk geworden.
Geliefde gemeente naar schatting heeft 1 procent van de bevolking er last van en dat is van stotteren. Dat is voor degene die het heeft vervelend, zeker als er ook nog mensen in je buurt zijn die er om lachen, die je erom plagen. Dat zal tegenwoordig minder zijn dan vroeger maar het blijft toch vervelend. En als het heel ernstig is kan iemand er therapie voor volgen, dat soort middelen zijn er gelukkig ook. En ik heb weleens gehoord dat één van de meest geslaagde therapieën is dat als iemand er echt niet uitkomt dat hij dan maar moet proberen te zingen wat hij wil zeggen. Want als iemand zingt stottert hij niet. Zingen gaat het best. Dat is een gedachte die ik kreeg toen ik bezig was met het voorbereiden van Filippenzen 2, een heel prachtig en ook heel praktisch gedeelte uit de
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
2
brief van Paulus aan Filippi en dat praktische ziet u al meteen als u kijkt naar het opschrift van dit hoofdstuk: vermaning tot eensgezindheid en tot nederigheid. Een iegelijk ziet niet op het zijne, staat er in vers 4, een iegelijk ziet ook op hetgeen van een ander is. Dus een waarschuwing om niet egoïstisch te zijn, niet alleen aan jezelf te denken! Heb nou ook oog voor die ander en als het moet, als het te pas komt cijfer jezelf dan ook maar eens weg voor een ander, zoek het heil voor die ander, zoek het goede voor je naaste. Heel praktische stof maar als Paulus daarover begint gemeente wordt het op een gegeven moment ook hele diepe stof. Want dan gaat hij tot aansporing van die Filippenzen een voorbeeld geven van een zelfverloochening die zijn weergaan niet kent. Er is Iemand geweest jongens en meisjes Die heeft Zichzelf weggecijferd zoals niemand dat ooit heeft gedaan en dat is de Heere Jezus Die daarom Mens geworden is, de Zoon van God wordt Mens, incarnatie: vleeswording. En dat is zo’n geheimnis, zo’n mysterie, wie zal dat nou kunnen bevatten dat als je erover gaat spreken zoals Paulus gaat doen, als je erover wilt preken zoals we nu hopen te doen, dan ga je bij wijze van spreken stotteren, stamelen! En dan kunnen we maar het beste doen, zegt Paulus, wat de therapeuten vandaag aan stotteraars aanraden: ga dan maar zingen! In het Grieks zie je meteen dat het stukje van vers 5 tot 11 inspringt, het heeft ook in de grondtekst de aanblik van een gedicht. Het moet een oud christelijk lied zijn wat ze in de gemeente van Filippi misschien wel zongen zoals wij ook Psalmen zingen, zo gaat Paulus in zijn preek, in zijn brief ook een vers citeren. En dan gaat hij zingend getuigen van wat we als thema boven de preek schrijven:
Het mysterie van de incarnatie
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
3
Wie Christus was
Wie Christus werd
Wat Christus geeft
Wat Christus vraagt
Wie Christus was:
Nou gemeente we gaan dus eigenlijk nog eens verder wat we op de Kerstdagen ook hebben gedaan: nadenken over dat geheim wat ons in de afgelopen week vanuit Lukas is verkondigd. En Lukas doet dat van onderaf, vanuit Bethlehem, vanuit de velden van Efratha met Maria en Jozef en de herders en de schapen en de engelen. We zien het helemaal voor ons. En dan wordt vanuit Lukas ook heel erg benadrukt: wat doet dat met die mensen dat de Heere Jezus gekomen is? Wat doet dat met de omstanders? En dat is heel verschillend. Wat doen de mensen in Bethlehem ermee? Wat doen de herders? Wat doet Maria? Ze bewaart al deze dingen, die overleggende in haar hart. Maar nu zouden we het ook op een heel andere manier kunnen benaderen. Als je het vanaf de andere kant gaat bekijken, niet van onderaf maar van bovenaf en vanuit Die Persoon van de Zaligmaker. Wat heeft Kerstfeest nou betekent voor Hem? En dan moeten we dus niet op aarde beginnen maar dan moeten we in de hemel beginnen. En dat is vanaf het begin van de preek jongens en meisjes een aanwijzing: we hebben het hier over een unieke Persoon! De Heere Jezus is zoals niemand is! Want om met Zijn levensverhaal te beginnen dan moet je niet beginnen bij Zijn geboortedatum. Zo gaat het met ons wel. Als er ooit een boek verschijnt over iemand die een beetje bekend is in de wereld of in de kerk, iemand gaat daar een biografie over uitgeven en op de eerste bladzijde staat: hij werd daar en daar geboren op die en die datum en dan
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
4
begint het verhaal. Maar nu gemeente moeten we verder terug. Ja ook verder terug dan die 9 maanden dat Hij in de buik van Maria is gegroeid. Dat zou je over een mens ook nog kunnen zeggen. Hoe is dat dan gegaan de zwangerschap? Nou dan krijg je hooguit wat medische details maar iemand zelf doet nog niks en zegt nog niks. Maar nu gaat het bij de Heere Jezus nog verder terug. Ik heb geen bestaan gemeente voordat ik ontvangen ben in de schoot van mijn moeder, daarvoor is er niks wat mij betreft. Maar wat Christus betreft wel! En dat viel mij op toen ik dat in Filippenzen zwart op wit zag staan: dat staat hier zó duidelijk beschreven dat dat zo is, dat Hij er al was voordat Hij op aarde geboren werd, dat je je eigenlijk begint af te vragen in je studeerkamer: hoe is het toch mogelijk dat er ook nog mensen bestaan die zeggen: dat is niet waar? Jehovasgetuigen zijn aardige mensen. We hadden er een paar in de zomer naast ons staan op de camping en ze zijn ook gewoon aardig. Maar die mensen hebben wel een fatale dwaling als ze zeggen: Jezus is alleen maar een schepsel! Zijn leven begint in Bethlehem! Waarom is dat een fatale dwaling? Omdat Hij dan mijn Zaligmaker niet kan zijn kinderen! Een gewoon mens en niks meer dan een mens kan mij niet van mijn zonden afhelpen! En ik vond het treffend wat Johannes Calvijn aantekent als hij van de teksten die we voorhebben zegt: wie niet ziet dat hier de eeuwige Godheid van Christus klaarlijk bevestigd wordt, die moet wel geheel blind zijn! En zo is het ook gemeente! Vandaar dat de apostel Johannes later van mensen zoals Jehovasgetuigen zegt: je moet ze niet in huis ontvangen. Dat wil zeggen: je moet ze niet de kans geven om hun zaad rond te strooien en om hun dwaling te verkondigen want het is fataal, het is zielsbedervend en het is ook onterend voor de Heere Jezus! Dat is met elke dwaling gemeente! Iemand die
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
5
dwaalt en afwijkt van wat in Het Woord staat doet altijd iets af van de eer van God en van de grootheid van de Zaligmaker. Daar kunt u een dwaling duidelijk aan herkennen. Wordt Jezus er groter van van wat die man zegt of wordt Hij er kleiner van? Krijgt God meer eer van wat die mevrouw beweert of krijgt Hij minder eer? Dat is altijd een goede toetssteen.
Ja misschien dat iemand wel zegt: dominee ik heb wel een idee hoe dat komt dat mensen het ook in Filippenzen 2 niet zien wat er van de Heere Jezus precies wordt beleden want dat zit er misschein wel in het woord waar vers 6 mee begint, dat woord gestaltenis. Daar heb je het idee: ja Hij ziet er wel uit als God misschien maar is dat niet alleen maar de buitenkant? Zo mag u dat woord niet lezen gemeente. Gestaltenis dat is niet een masker dat iemand opzet en toen leek hij op een ander. Het woord wat Paulus hier gebruikt in de grondtekst dat zegt: die gestaltenis geeft nou helemaal weer hoe Hij ook vanbinnen is. Het is een passende buitenkant bij Zijn Goddelijke binnenkant, de Gestaltenis Gods. En daarom is Hij echt God tot in het diepst van Zijn hart. Net zoals het woord in vers 7 ook gebruikt wordt, daar staat hetzelfde woord en dan staat er: de gestaltenis van een dienstknecht en is de mensen gelijk geworden, maar dat betekent toch ook dat Hij echt Mens werd? Niet alleen dat Hij eruitzag als een Mens. Nee Hij was vanaf dat moment helemaal Mens! En zoals de Heere Jezus dus geen namaakmens is geweest is Hij ook geen namaakgod! En vers 6 zegt het klip en klaar: Gode evengelijk. Nu begin ik al te stotteren gemeente want wat moet je daar nou van zeggen? Wat betekent het dat de Heere Jezus altijd gelijk is geweest aan God? Dat Zijn hele bestaan, Zijn hele leven, al Zijn gedachten, al Zijn
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
6
woorden, al Zijn daden, Zijn hele verschijning en hele uitstraling Goddelijk geweest zijn? In de beginne was Het Woord, Het Woord was bij God en Het Woord was God! Niceá zegt: God uit God, Licht uit Licht, waarachtig God uit waarachtig God. En zing met het oog daarop ook Psalm 104. Dat geldt van God de Vader wat daar gezegd wordt: wat zijt Gij groot, wat spreidt Uw heerlijkheid, geduchte God al luisterrijke stralen. Maar stelt u zich voor: dat gold vóór Bethlehem ook voor de Zoon van God! De wolken steeds gereed op Uw geboon, op het hoogst vereerd dat zij haar Koning dragen. Ziet u er wat van gemeente? Kunt u zich er iets bij voorstellen? Gij wandelt op de vleugelen van de wind en een geestenheir maakt Gij uw afgezanten. Het geldt niet alleen de Vader maar als Filippenzen 2 waar is en het is waar: God evengelijk, dan gold dat dus ook voor de Zoon van God. Zullen we dat bedenken gemeente de volgende keer als u dat mooie lied zingt: welk een Vriend is onze Jezus.. Dat mag je zingen hoor. Dat staat in Johannes 15 dat je dat mag zingen. Ik heet u niet meer dienstknechten, Ik heet u vrienden, zegt Hij tegen Zijn discipelen, maar zult u nooit van de Heere Jezus een vriendje maken? Hij is Het Woord, de Tweede Persoon, het uitgedrukte beeld van Gods zelfstandigheid. En dan is er eerbied op zijn plek. En misschien hebben we dat in onze tijd wel nodig om dat weer nadrukkelijk tegen elkaar te zeggen en om dat weer eens klip en klaar tegen elkaar te zeggen. Want wij hebben in onze tijd veel oneerbiedigheid gemeente. Heel de wereld heeft de mond vol van respect hebben maar wie heeft er nog respect voor God en Goddelijke zaken in 2014? En wij moeten oppassen dat we ook geen tik van die tijdgeest krijgen die voor iedereen respect wil hebben behalve voor Jezus en behalve voor het evangelie van Jezus! Hij is vol liefde gemeente Deze Jezus en zo mag ik u
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
7
Hem preken maar ik zeg u erbij: Hij is ook ontzaggelijk! Kijk maar wat er gebeurt als aan het eind van de Bijbel Zijn liefste discipel Hem op Padmos ziet als Hij die Goddelijke glans weer helemaal aan Zich heeft. En als Johannes Hem dan ziet en als hij Hem dan hoort dan zegt Johannes: toen ik Hem zag viel ik als dood aan Zijn voeten! Zó ontzaggelijk is de Majesteit van Gods Zoon! Dat maakt het evangelie wel ernstig gemeente en ook dringend! Kust de Zoon opdat Hij niet toorne!
Als dat het eerste is wat we van de Heere Jezus te horen krijgen dan begrijpt u natuurlijk wel waar ik dat thema vandaan haalde: het mysterie van de incarnatie.
Want dat wordt dan toch een mysterie dat de Christus van vers 6 de Jezus van vers 7 is geworden? Dat is op allerlei manieren een mysterie. Alleen al als je het gaat hebben over wat er precies gebeurd is tussen vers 6 en tussen vers 7. Tussen het moment dat Hij nog in de hemel is en het moment dat Hij in de kribbe ligt. Wat is daartussen gebeurt? Het staat hier in vers 7: Hij heeft Zichzelf vernietigd. Dat moet je heel letterlijk nemen: ver-nietig-d. Nietig gemaakt, klein gemaakt. Hij blijft wel God maar alles wat er aan Hem te zien was dat Hij God was dat legt Hij af! Zijn glans, Zijn glorie, Zijn uitstralende heerlijkheid, dat legt Hij allemaal af. En dat zorgt vervolgens voor grote verschillen in de manier waarop mensen naar de Heere Jezus kijken. Kijken mensen vanaf de kribbe met geloofsogen naar Hem dan krijg je Johannes 1 vers 14: we hebben Zijn heerlijkheid aanschouwt, de heerlijkheid als van de Eniggeborene des Vaders, vol van genade en waarheid. Dat ziet het geloof ook in de kribbe, dat ziet het geloof ook tijdens Zijn rondwandeling, dat ziet het geloof zelfs aan het kruis! Maar zonder geloof? Dan krijg je Jesaja 53 vers 2: als wij Hem aanzagen zo had Hij geen gestalte,
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
8
geen gedaante noch heerlijkheid dat wij Hem zouden begeerd hebben. Ik heb nog een mysterie voor u gemeente. Niet alleen wat er dan precies gebeurt, Hij vernietigd Zich. Nou daar kun je al weinig van zeggen hoe dat dan precies is gegaan maar hoe Hij dan vervolgens het ene blijft en het andere wordt:
Wie Christus werd:
Hij was God en Hij werd mens en Hij bleef God en Hij krijgt er kennelijk een natuur bij, twee naturen. Hoe zit dat? Ook weer iets gemeente waar men vanaf de vroege Kerk mee geworsteld heeft, waar verschillende mensen hun mening over gegeven hebben. En toen kreeg je als vanzelf weer dwalingen en toen moesten de vaderen bijeen komen. Hoe zit het met de twee naturen van Christus? Kun je er wat van zeggen? En weet u wat de vaderen ervan gezegd hebben? Ze zeggen het helder maar ze zeggen het ook eerbiedig. Ze zeggen het duidelijk maar je voelt ook terughoudendheid. Weet je wat je van die twee naturen van de Heere Jezus kunt zeggen? Ze zijn ongedeeld en ongescheiden maar ze zijn ook onvermengd en onverandert. Ja maar zeg er nog eens wat meer van! Want nu zegt u alleen maar wat het niet is! Hoe zit het dan wel? Onze vaderen hebben gezegd gemeente: hier houden wij eerbied halt. Dit is wat wij kunnen zeggen: Hij is in één Persoon God en Mens en voor de rest moeten we eerbiedig buigen. Ik zeg u dan ook nogmaals gemeente: past u op voor mensen om alles te willen verklaren! God is zó groot jongens en meisjes dat je Hem daarom niet kunt begrijpen! Het is helemaal niet erg als hier een kind in de kerk is die zegt: dominee er zijn zoveel dingen van het geloof, ik geloof het wel maar ik snap er helemaal niks van! God is een Geest, God is eeuwig, God was er altijd al, God is Drie-enig, de Heere
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
9
Jezus werd Mens, Hij bleef God. Ik hoor het allemaal wel, ik heb het allemaal meegezongen maar ik snap er niks van. Zal ik je wat vertellen kinderen? De dominee snapt het ook niet. Ik preek het wel maar ik snap er niks van. En we geloven het toch! God is zó ontzaggelijk groot en de Zoon van God is ook zó ontzaggelijk groot en nu werd Hij zó ontzaggelijk klein. Dat is Kerst, Zichzelf vernietigd. En daarmee is dat mysterie nóg niet uitgeput gemeente. Want als we vragen naar het waarom? Waarom heeft de Heere Jezus gedaan wat Hij hier doet: Zichzelf vernietigd? Want wie wil dat nou? Wie wil nou wat de Heere Jezus heeft gedaan? Wie zou dat ook willen doen? Terwijl aan het eind van vers 6 stond: het was voor Hem geen roof, Hij hoefde het geen roof te achten om Gode-evengelijk te zijn. Dat betekent eigenlijk: Hij heeft dat niet krampachtig voor Zichzelf gehouden: blijf eraf, Ik ben Gods Zoon en dat wil Ik altijd blijven en Ik heb heerlijkheid in de hemel en iedereen wil voor Mij buigen en dat wil Ik perse houden! Dat is een roof achten en dat heeft Hij nou niet gedaan! Hij heeft de prijs gegeven. Niet Zijn Godheid, wel Zijn gestaltenis. En Hij heeft het zó radicaal gedaan dat vervolgens de mensen tegen Hem konden zeggen: volgens mij bent U helemaal niet Gods Zoon! Dat is een bewijs gemeente dat de Heere Jezus dat heel radicaal gedaan heeft. Hij was Gode-evengelijk. Iedereen in de hemel kon dat zien, alle engelen zagen het en alle mensen die toen al zalig geworden waren en ze hebben zich voor Hem neergebogen. En dan komt Hij op aarde en dan is Hij zó vernietigd dat de Farizeeën kunnen zeggen: U liegt! En dat heel veel mensen zeggen: U bent een bedrieger! U denkt dat U Gods Zoon bent en dat is Godslastering want U bent gewoon de Zoon van de timmerman 3 straten verderop! Nou wie heeft dat er nou voor over gemeente? Dat is ook een vraag. Als we even
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
10
ons eigen hart ernaast leggen: hoe ga ik om met mijn positie? Hoe gaat u om met bijvoorbeeld zoiets als erkenning? Een mens wil graag erkend worden, hij wil graag voor vol aangezien worden, hij wil respect krijgen. Nou wie wil dat nou allemaal loslaten? Vergelijk het eens even gemeente met iets over hebben voor een ander, bijvoorbeeld voor een familielid. Je hebt weleens mensen die hebben zoveel liefde voor een broer of zus of een vader of dochter dan staan ze bijvoorbeeld een nier af voor zo iemand. Dan zeg je: dat is heel ingrijpend maar ik snap er ergens wel wat van. Als je iemand die je heel lief is daarmee kunt helpen zijn leven misschien wel kunt redden en je geeft een nier weg en dat heb je dan voor je dochter of voor je vader over. Zou u een nier over hebben voor een gewonde jihadist uit Syrie? Iemand van IS zou je daar je nier voor afstaan? En nu ben ik heel zwak een voorbeeld aan het maken maar nu hebben we het hier over Iemand Die stond niet iets af, een klein stukje maar Iemand Die Zichzelf ervoor over had, Zichzelf met Zijn hele bestaan vernietigde! Niet voor lieve familieleden maar voor vijanden! Mysterie! Eigenlijk is er maar één verklaring mogelijk gemeente en dat is de Psalm waar de dienst mee begon. Waarom is het nou dat God Zijn Zoon zond en dat Die Zoon Zich liet zenden? Om het eeuwig welbehagen! Vanuit die grondeloze barmhartigheid die de Vader en de Zoon tegenover zondaren kennen! De Geest gemeente wil het ons verklaren.
Ja en dan stel ik de volgende vraag aan de tekst gemeente. Niet alleen: Wie was Christus en Wie werd Hij? Maar ook:
Wat Christus geeft:
Wat levert het nou op dat de Heere Jezus dit heeft willen doen ten behoeve van vijanden? Nou gemeente dan zou
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
11
ik het zó kunnen zeggen: dan krijgen de namen die de Heere Jezus in deze tekst draagt inhoud. Het Woord wordt vlees, de Zoon wordt Christus. En wat is Christus? Dat zijn 3 dingen dominee: Profeet, Priester, Koning. Profeet om je te ontdekken en om je te onderwijzen. Priester om voor je te betalen en voor je te bidden. Koning om je te regeren en je voor te gaan in de strijd tegen de zonde. Ja Hij wordt ook Dienstknecht, staat er in onze tekst. Hij neemt de Gestaltenis van een Dienstknecht aan. Van wie dan? Van wie is Hij de Dienstknecht? Nou allereerst van God, vergeet u dat niet. De Heere Jezus is eerst en vooral Zoon van de Vader en de Knecht des Heeren. Zijn welbehagen moet uitgevoerd, Zijn wil moet volbracht, Zijn wet moet vervuld, Zijn recht moet bevredigd. Maar dat is weer zo’n wonder, dan wordt de Dienstknecht van de Vader gelijk ook Dienstknecht van mensen! En dat gaat ver hoor gemeente. De Statenvertaling heeft het netjes vertaald maar eigenlijk staat er: slaaf. Die koop je voor een paar centen op de markt in Rome, een slaaf. Iemand die geheel ter beschikking staat van een ander! Een levensstuk-bezit, dát is een slaaf. Het was omdat Hij Jezus wilde worden gemeente. Dat was Hij toch ook in onze tekst? Omdat Hij Zich helemaal wilde geven om Zaligmaker te zijn. Ik kwam nog een mooie verklaring tegen bij een kerkvader. Heel lang geleden jongens en meisjes was er een man die kon zó mooi preken dat ze hem de gouden mond noemden. Dat was een beroemde prediker uit de 4de eeuw en die man zegt: weet je wat `vernietigd’ betekent? Zichzelf vernietigd dat is dat iemand zijn hele bezit aan de armen geeft. Zich helemaal uitverkoopt en hij houdt niks over voor zichzelf. Dat is vernietigd. En dan moet ik denken aan een tekst: gij weet de genade van de Heere Jezus dat Hij om uwentwil arm werd daar Hij rijk was. En dan is het toch ook
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
12
gemeente voluit evangelie wat wij horen. Ik preek u geen dogmatiek, ik preek u geen theorie, ik preek u geen verhaal, ik preek u evangelie! Want wat hier wordt gezegd, wat Paulus hier zingt, anders komt hij er niet uit, dat is wat ons wordt verkondigd om het ons aan te bieden gemeente! Er is Iemand Die wil Zijn hele bezit aan de armen weggeven! Hoort u het? Er is Iemand op aarde gekomen Die wil wat aan u kwijt! Geen aalmoes, geen halve euro maar Zijn hele hebben en houden! Hij heeft niet iets vernietigd maar Zichzelf vernietigd! Nou, zegt iemand, dat is wel een enorm aanbod dominee als ik er eens over nadenk! Jezus geeft Zich helemaal prijs en biedt Zich helemaal aan aan vijanden! Daarom is het ook gemeente dat het zo weinig kost! Ik bedoel: dat het u om niet wordt aangeboden dat is omdat Hij er zoveel voor over had! Begrijp je dat kinderen? Hoe meer er al betaald is voor iets, hoe minder er over blijft als restschuld. En als iemand nou alles geeft wat nodig is, wat blijft er dan over om zelf nog te betalen? Als iemand Zichzelf vernietigd, verder kon Hij niet gaan, alles gaf Hij weg, wat blijft er dan over om zelf bij te dragen? Niks! Uit genade zijt gij zalig geworden en dat niet uit u, het is Gods gave!
Maar zou dat voor mij ook nog kunnen dominee? Kijkt u nog eens even naar die laatste halve zin van vers 7. Dat is ook iets waar je overheen leest want dat heb je al 100 keer gehoord dat het Kerstfeest ook betekent: Hij is de mensen gelijk geworden. Bent u ook een mens? Dan leest u in deze tekst dat het voor u ook kan! Gods Zoon lijkt sinds Bethlehem sprekend op u! En toen moest ik denken aan dat oude verhaal dat de kinderen misschien ook wel kennen over de pauper en de prins, twee jongens die sprekend op elkaar lijken in die geschiedenis. En dan is de één een bedelaar en de ander is een prins in een paleis
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
13
en op een gegeven moment komen ze elkaar tegen. En die prins wil weleens zien hoe het buiten eruitziet en hoe het leven van de gewone mensen gaat. En de bedelaar wordt dan met de kleren van de prins aangekleed en voor een paar dagen wisselen ze met elkaar van plek. Niemand die het zag want ze leken zo sprekend op elkaar. De prins werd pauper en de pauper werd prins.
Dat wil het Kerstkind u geven gemeente. Daarom werd Hij de mensen gelijk! Dat biedt Hij aan en neemt u het alstublieft aan met een verbroken hart en met lege handen! Daarom werd Hij een Mens om mensen te kunnen zaligen! Ik heb ook nog een vierde punt gemeente. Een vierde punt dat ons zegt: mensen om dat evangelie aan te nemen kost het niks want het kostte Hem alles en er blijft niks over om te betalen, alles is al gedaan. Ook omdat Hij na Zijn Menswording nog veel verder ging in Zijn vernedering, tot in de dood des kruises! Wat er nog af te betalen viel is op Golgotha afgerekend! En nu kost het toch nog wat:
Wat Christus vraagt:
Maar schrikt u niet hoor gemeente. Wat ik u nu ga zeggen is geen naheffing waar u van op uw hoofd krabt en zegt: moet ik dat tóch nog betalen? Ik had er niet meer op gerekend en nu komt er tóch nog een brief op de mat. Nee het is iets waarvan alle mensen die Christus aangenomen hebben zeggen: Heere natuurlijk hoort dat er ook bij. Natuurlijk, dat is geen afbetaling, dat is geen extraatje om toch nog zelf bij te dragen. Dat is iets dat hoort er gewoon eenmaal bij. Wat hoort er dan bij? Dan kijk ik weer even naar het opschrift van hoofdstuk 2: vermaning tot eensgezindheid en nederigheid. Waar het in vers 4 mee startte: dat gevoelen zij in u dat ook in Jezus
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
14
Christus was. Een iegelijk ziet niet op het zijne maar een iegelijk ziet ook op hetgeen der anderen is. Nu heb je zo’n voorbeeld van zelfverloochening gehad en daar leeft u van Kerk des Heeren, daar moet u het van hebben nu en tot in eeuwigheid: van de Zelfvernietiging van de Zoon van God.
En nu u. Zoals Augustinus zei: God is al nederig en nu moeten wij het nog worden. En dat is een hele praktische toepassing van Kerst vieren. Wie echt Kerst gevierd heeft, daar kun je ze ook aan herkennen, welke mensen hebben echt Kerst gevierd? Mensen die oog krijgen voor het belang van een ander, die oog krijgen en hart krijgen voor de ziel van een ander. En hoever moet dat dan gaan dominee? Moet ik mij dan ook zoals het hier stond mezelf vernietigen zodat een ander alles krijgt? Ik geloof niet gemeente dat dat is wat God van ons vraagt, dat vroeg Hij er maar van Eén. Er is er ook maar Eén Die Borg kon zijn en wilde zijn! Nee maar de opdracht die wij krijgen is al moeilijk genoeg hoor gemeente! Niet om je naaste lief te hebben zoveel dat je jezelf helemaal vergeet maar om je naaste lief te hebben als je zelf! Dat is al een hele opdracht voor een egoïstisch kind van Adam! Maar dat is wel gemeente wat erbij hoort, zegt Filippenzen 2. Misschien zijn er wel mensen die zeggen: dat vindt ik niet zo’n geestelijke toepassing. Eigenlijk had ik op een wat diepzinniger eind van de preek gerekend. En nu gaat het over naastenliefde, jezelf over hebben voor een ander, ook eens om die ander te denken, dat laten merken: ik zoek het goede voor je, ik sta niet op mijn strepen, ik wil niet altijd gelijk hebben! Maar dat je je kwetsbaar opstelt, weerloos opstelt, het hart van die ander probeert te bereiken. Is dat nou de laatste toepassing? Gemeente dat is volgens Paulus wel een geestelijke toepassing. Die twee dingen houdt hij heel dicht bij elkaar: Jezus als Borg
Predikatie ds. A. van der Zwan Tekst: Filippenzen 2 vers 6-7 Thema: Het mysterie van de incarnatie
15
uit te schilderen en Hem als voorbeeld na te volgen. Wie het tweede zonder het eerste preekt wordt oppervlakkig maar wie het eerste zonder het tweede preekt wordt egoïstisch. Het hoort bij elkaar, de verticale lijn en de horizontale lijn. En daarom is het uiteindelijk toch een preek met twee spitsen. Gaat u met twee vragen naar huis. Allereerst: hoe is mijn relatie met Jezus? Hoe is mijn band met Dat Woord Dat vlees werd, Die Zone Gods Die Zichzelf vernietigde? Of is er helemaal geen band? Maar dan kan het vandaag nog anders worden want Hij ging zó ver dat u er niks meer aan toe hoeft te voegen! En die andere vraag: hoe is de band met mijn naaste? Is die naaste in beeld sinds Kerstfeest? En is dat iets wat natuurlijk voortvloeit uit wat ik van Jezus heb gekregen? Kijk gemeente vandaar: dan moeten er eigenlijk twee antwoorden op de prediking klinken. Eerst die diepe verwondering van een Maria die in haar lage staat de Heere Jezus op zich af ziet komen, Hij buigt Zich zó diep neer dat Hij naast haar komt zitten. En straks aan het eind van de dienst die twee beantwoording. Dat die liefdegeur elk tot liefde moet nopen vanaf het hoofd van de hogepriester tot in al zijn ledematen!
AMEN
Zingen de Lofzang van Maria vers 1
Dankgebed
Zingen Psalm 133 vers 2 en 3
Zegen des Heeren