Lukas 22:40 'Jezus worsteling in Gethsémané' prof.dr. A. Baars

Predikatie Prof. Dr. A. Baars Thema: Jezus worsteling in Gethsémané
1
Predikatie Prof. Dr. A. Baars Christelijk Gereformeerd hoogleraar wonend te Woudenberg
Locatie: Christelijk Gereformeerde Kerk te Sliedrecht Bethelkerk
Datum: zondag 24 februari 2013, 9.30
Lijdenstijd
Votum en groet
Zingen Psalm 34 vers 3 en 4
Wet des Heeren
Zingen Psalm 38 vers 6
Schriftlezing: Mattheüs 4 vers 1 tot 11 en Lukas 22 vers 31 tot 53
Gebed
Zingen Psalm 22 vers 6 en 8
Gemeente ik neem u in gedachten mee naar het jaar 399 voor Christus, een plaats van handeling ergens in Athené. Er was uitspraak gedaan van de zaak van een beroemde man. Hij werd beschuldigt dat hij nieuwe goden invoerde in Athené en dat hij de jeugd bedierf en daarom was hij veroordeeld tot de gifbeker. Gedwongen door de gerechtsdienaren moest hij de gifbeker drinken op dat en dat uur en die en die dag. Hij was omringd door zijn trouwe leerlingen die allemaal diep ontroerd waren omdat hun geliefde meester heen zou gaan. Maar zelf was hij de kalmte zelf, hij zag de dood in stille, serene rust in ogen. En op het moment dat hij de gifbeker moest drinken barsten verschillenden van zijn leerlingen in tranen uit maar hij nam de beker al sprekend over diepzinnige dingen van het leven en sterven en toen het gif zijn werk ging doen zei hij: offer nog een haan aan Apollo. Apollo de god van de wetenschap en de wijsheid. Zo stierf hij. Socrates, schrijven zijn leerlingen later, zag de dood als een held tegemoet, zonder een spoortje van vrees en angst. En zo zijn er meer geweest, mensen die in de strijd als ridders zonder vrees of blaam de dood tegemoet traden, helden die de dood onder ogen zien. En Jezus is zeer beangst, is zeer beangst! Heeft je dat nooit verbaasd dat de Zoon van God tot in het diepst van Zijn ziel beroerd werd toen Hij de lijdensbeker moest drinken? Wat een zegen is het eigenlijk dat dat in alle eerlijkheid in het evangelie staat. Dat volgelingen van de Heere Jezus zich niet hoeven te schamen voor hun angst en vrees, ook is er wel zondige angst en zondige vrees maar ze hoeven zich daar niet voor te schamen want Jezus worstelt in Gethsémané. Dat is het thema van de preek:
Jezus worsteling in Gethsémané
- De diep doorleefde verzoeking
- De licht verborgen versterking
- De zwaar bevochten overgave
De diep doorleefde verzoeking:
Het staat er zo heel eenvoudig aan het begin van onze tekst dat de Heere Jezus uit de Avondmaalszaal ergens in het hartje van Jeruzalem langs de stadsmuur gaat, door de poort heen naar de Olijfberg. Dat was Hij gewoon. De hof van Gethsémané een stille olijvenhof aan de voet van de Olijfberg was een plaats waar de Heere Jezus Zich graag met Zijn discipelen terugtrok om te bidden of ook om met Zijn discipelen te spreken over de verborgenheden van het Koninkrijk van God. En dan is het zo dat Lukas de zaken wat kort vertelt, we weten uit de andere evangeliën iets meer wat er gebeurde. De discipelen bleven aan de ingang van de hof. Was er al iets
Predikatie Prof. Dr. A. Baars Thema: Jezus worsteling in Gethsémané
2
van vrees wat komen zou? Zullen ze uitgekeken hebben naar de knechten van de overpriesters en de schriftgeleerden die zouden komen? We weten het niet. Ze bleven aan de ingang van de hof en de Heere Jezus neemt de 3 meest intieme discipelen Jakobus, Johannes en Petrus met Zich mee en die geeft Hij een bepaalde plaats en dan gaat Hij een steenworp weg en we lezen: bidt dat gij niet in verzoeking komt! Dat is een heel opmerkelijk woord wat eigenlijk aan het begin en het slot van deze hele gebeurtenis staat. Kennelijk is dát het gevaar voor de discipelen in deze donkere ure. Waarom? Omdat dit ook de ure is waarin de Heere Jezus verzocht wordt. We weten het: de Heere Jezus is tijdens Zijn aardse leven meer verzocht door de boze. We hebben samen gelezen dat Koninklijke woord van de Heere Jezus over de verzoekingen in de woestijn aan het einde van de 40 dagen van vasten. Dan treed de Heere Jezus Zijn tegenstander de satan tegemoet met het Koninklijke woord: er staat geschreven! Hij verslaat de vijand op Zijn eigen terrein, de woestijn. Want Jesaja zegt dat in de woestijn de duivelen huppelen. Daar voelen ze zich thuis. En Jezus weerstaat de boze. Maar nu is de zaak anders. Nee ook nu bezwijkt de Heere Jezus niet maar de strijd is heftig en de verzoekingen zijn velen! Laten we de woorden maar rustig lezen en op ons in laten werken. Hij zegt tegen Zijn discipelen: bidt dat gij niet in verzoeking komt want Ik ga nu de smeltkroes van de verzoeking in. En hoe zullen jullie staande blijven zonder Mij als Ik niet gebeden had Petrus? En dan scheidt Hij Zich af, ongeveer een steenworp. Dat betekent in de taal van het Nieuwe Testament dat de discipelen Hem konden zien al was het wat ver weg, ze hebben Zijn strijd gezien, slapend en wakend weliswaar maar ze hebben het gezien! En Hij bidt: Vader indien het mogelijk is, laat deze drinkbeker aan Mij voorbijgaan maar niet Mijn wil maar Uw wil geschiedde! Drinkbeker dat is een woord wat we veel vinden in het Oude Testament in de oordeelswoorden van de profeten bijvoorbeeld. De beker der gramschap, dat lees ik in Jesaja 51, u leest het in Psalm 75 over de droesem van Gods gramschap waarmee Hij als met schuimende wijn de beker gevuld heeft. En tot de heidenvolken die Israël benauwen wordt gezegd: drinken zult ge! De straf voor Israël: de beker der gramschap! Dat is een teken van Gods heilig ongenoegen, van Gods toorn. En als Jezus deze eenvoudige woorden spreekt: Vader laat deze drinkbeker aan Mij voorbijgaan, dan komt die hele Oud-Testamentische achtergrond van dat woord beker der gramschap daarin mee. Wat betekent die beker voor de Heere Jezus? Wel we zouden zeggen: dat betekent allereerst dat de zonde Hem wordt toegerekend. Zelf kende Hij geen zonde. In de brief aan de Hebreeën staat dat de Heere Jezus Christus ons in alle dingen gelijk is geworden maar niet daarin dat Hij Persoonlijke zonde kende. Maar ook al kende Hij geen Persoonlijke zonde, is Zijn hart altijd zuiver en rein geweest voor God, leefde Hij zonder vlek en zonder rimpel, de zonde is Hem toegerekend. Onze belijdenis zegt: van het begin van Zijn Menswording af. Onze Catechismus zegt dat toen de Heere Jezus heilig ontvangen en geboren is dat Hij door Zijn heiligheid mijn zonde, ook de zonde waarin ik ontvangen en geboren ben voor het aangezicht van God bedekt. Maar dat betekent dan wel dat al de zonde van heel de Kerk op Hem zijn aangelopen. En dat wat heel Zijn leven al gebeurd is dat krijgt nu een eindeloze diepte, de zonde welt op Hem af. Ons Avondmaalsformulier zegt het zo heel diep dat vooral in de hof van Gethsémané onze zonde het bloedig zweet van de Heere Jezus Christus hebben uitgedrukt. Wat is dat beschamend gemeente! We zingen dat in het lied van Robbert MacCheyne: ik wist niet dat ik door mijn schuld, Zijn kroon heb gevlochten, Zijn beker gevuld. Dát zegt MacCheyne over de tijd dat hij nog vreemdeling was van God. Maar toen de Heere hem ging ontdekken aan wat zonde was toen begon hij het te zien.. en nergens worden de zonden voor Gods kinderen
Predikatie Prof. Dr. A. Baars Thema: Jezus worsteling in Gethsémané
3
zó bitter als wanneer ze ze zien in het licht van een lijdende Borg, van een Man van smarten Die kruipt door het stof van Gethsémané. Vader indien het mogelijk is, laat deze zware beker van de zonde die Mij wordt toegerekend, laat die aan Mij voorbijgaan! Misschien mogen we het ook nog wat anders zeggen met een gedichtje van Gerard Weideveld. Hij zegt: daar is een Lam dat bloedt, daar is een Lam dat blijdt, en ik die het belijden moet, ik ben het die U bloeden doet. Gemeente als dát met het licht van de Heilige Geest naar binnen komt in je hart wat worden de zonden dan zwaar en bitter en dan ga je iets begrijpen van: de last van de zonde was op Hem!
Er is nog iets. Niet alleen de last van de zonde wordt Hem opgelegd maar ook: Hij draagt het ongenoegen van God over de zonde. Want ik heb gezegd dat die beker de beker van de gramschap van God is over de zonde. En we moeten nooit vergeten als we over het lijden en sterven van de Heere Jezus nadenken dat heel de lijdensweg van de Heere Jezus Christus voor het aangezicht van God plaatsvindt. Heel het lijden van de Heere Jezus is op God georiënteerd. Dat wil zeggen: dit gebeurt niet zomaar, Jezus is geen martelaar, Jezus is Middelaar! Hij staat voor God. En daarom lezen we ook in deze bede: Vader indien het mogelijk is laat deze beker aan Mij voorbijgaan, maar niet Mijn wil maar de Uwe geschiedde. Jezus onderwerpt Zich aan de wil van Zijn Vader. Wat het Hem ook kost! En dat is alles! Hij onderwerpt Zich aan de wil van Zijn Vader Die in de hemelen is. Hij heeft het gezegd: dit is Mijn spijs en Mijn drank dat Ik doe de wil van Degene Die Mij gezonden heeft. En als het doen van de wil van de Vader voor de Heere Jezus betekent dat Hij nu de beker van Gods omgeremde toorn moet drinken dan zet Hij de beker aan de lippen en dan klinkt het straks in de duistere nacht middenop de dag van Golgotha: Mijn God, Mijn God waarom hebt Gij Mij verlaten? En tenslotte.. Het eerste was dus: Hij draagt de last van de zonde. En het tweede was: Hij draagt de toorn van God die het bloedig zweet uitdrukte. En het derde is: Hij wordt aangevallen door de vorst der duisternis. En er staat: dit is Uw ure en de ure van de macht der duisternis. Satan heeft op een subtiele verborgen wijze alle pijlen op de Heere Jezus gericht in de hof van Gethsémané. Net zoals Hij ze straks voor Pilatus en op Golgotha opnieuw op de Heere Jezus richt via de spot en de hoon: indien Gij Gods Zoon zijt, zo verlos Uzelf! Dat is satanische spot. En zo is satan ook hier bezig om Jezus af te houden van de weg die de Vader Hem wijst. En ook al is Hij zonder zonde en heeft Hij zelfs in deze ure niet gezondigd, Jezus was als Mens niet ongevoelig voor de pijlen van de satan. We lezen in het Grieks wanneer het beschreven staat hoe Jezus leed in Gethsémané hele zwaare woorden: zeer verbaasd en beangst te worden. Angsten der hel van Psalm 116 zijn Zijn deel geworden. Satan sist: buig voor mij, dien mij, ga deze weg niet! En misschien fluistert hij ook nog wel: zie Je nu wie Je discipelen zijn voor wie Je Je leven gaat geven? Ze kunnen niet eens één uur met Je waken! Ze sneuvelen in mijn verzoekende macht, nog voordat het lijden voorbij is slapen ze! Gemeente wat moet dat voor de Heere Jezus geweest zijn! Alleen gelaten en juist in dagen van pijn en verdriet, juist in dagen van psychische nood en aanvechting heeft een mens behoefte aan een arm om zijn schouder, aan iemand die hem begrijpt, aan iemand die een paar stappen meezet op de weg van lijden en verdriet! Jezus wordt alleen gelaten! Alleen door Zijn discipelen, zelfs door Petrus die wel met Hem had willen sterven! Hij wordt alleen gelaten met de beker van Gods toorn! Zijn Vader trekt Zich terug! Maar er staat toch dat er een engel van de hemel komt? Ja dat vinden we alleen bij Lukas. En daarin moeten we zeggen: dat is nu het bijzondere van de evangeliën dat ze elkaar aanvullen en licht laten schijnen soms op trekjes die je bij
Predikatie Prof. Dr. A. Baars Thema: Jezus worsteling in Gethsémané
4
andere evangelisten niet vindt. Er wordt gezien, staat er, een engel uit de hemel die Hem versterkte.
Laten we eerst eens een moment nadenken over de engel die uit de hemel komt. Dat is nadrukkelijk gezegd: die engel komt uit de hemel. Hebreeën 1 zegt dat engelen gedienstige geesten zijn, dienaren van God zijn. En die engel die uit de hemel komt is dus het teken want hij komt van God, dat in de hemel het gebed van de Heere Jezus verhoort is en dat op dit moment van grote innerlijke verwarring en nood voor de Borg en Zaligmaker de hemel laat weten: met Uw zuchten en Uw zorgen, niet verborgen. En toch is er iets wonderlijks aan de hand. God Zelf komt niet! Het vriendelijk aangezicht Gods waar de Psalmen van zingen licht niet op over de Heere Jezus in de hof! God zend een engel! En dan moet u even terugkijken in het evangelie. Op bepaalde momenten is er sprake van engelen in verband met de Heere Jezus. U denkt wellicht aan dat grote bericht in de velden van Efratha dat een engel kwam naar de aarde om de herders te verkondigen grote blijdschap die al de volken wezen zal namelijk dat u heden geboren is de Zaligmaker: Christus de Heere. En dan is er meteen een menigte van het hemelse heirleger, van de hemelse machten van de engelen, prijzende God! Het zijn er duizenden, een legioen van engelen zingt bij de geboorte van Koning Jezus! En dan een stap verder, de eerste Schriftlezing van vanmorgen als Jezus na de doop van Johannes in de Jordaan verzocht wordt door de duivel en Koninklijk de duivel weerstand biedt: er staat geschreven, dan staat er: en de engelen dienden Hem. Engelen, nu geen duizenden. Hoeveel het er geweest zijn weten we niet maar de taal laat zien dat het een enkele engel geweest is. En die engelen dienden Hem waarschijnlijk door Hem van voedsel te voorzien maar ook: eerden Hem! Eerden Hem als de Zaligmaker Die het tegen de duivel heeft opgenomen en de duivel op eigen terrein heeft verslagen! En dan Gethsémané, een engel in de donkere nacht. De duizenden zijn tientallen geworden en de tientallen één! Het is alsof in deze beschrijving de evangelist wil laten weten: nu is het zware lijden waarin God Zich terugtrekt en nog een enkele engel stuurt om verlichting te geven begonnen. Dit is de weg naar Golgotha waar geen engel meer is, waar God niet meer is in Zijn gunst, waar de nacht valt over de kruiselingen! Mijn God, Mijn God waarom hebt Gij Mij verlaten? Ziet u het dat de engel kwam om Jezus te versterken, een teken dat God het gehoord heeft, dat Hij de Heere Jezus kracht geeft. Maar er zit ook iets verborgens in van: de Heere is wel begonnen Zich terug te trekken. Het gaat naar de verlating zonder engel op Golgotha. Maar wat betekent dan dat die engel is neergedaald die verscheen bij de Heere Jezus? Om Hem te versterken. Versterken, het woord zegt eigenlijk dat die engel Hem kracht gaf. En dat mag u naar twee kanten uitwerken. Kracht gaf naar het lichaam en kracht gaf naar de ziel. Ergens in het Nieuwe Testament schrijft Paulus dat God door Zijn Heilige Geest mensen die de Heere vrezen kracht geeft, versterkt naar de inwendige mens. Het geschokte van de Heere Jezus Christus als Hij de beker ziet komen die Hij uit de hand van de Vader moet ontvangen krijgt innerlijk kracht en enige rust. Maar tegelijk ook versterking naar het lichaam. Want met alle eerbied gezegd: Jezus zal lichamelijk zeer verzwakt worden. Dat is Hij nu al. Maar straks als de harde slagen van de Romeinse gesel Zijn rug beuken ter voorbereiding op de kruisiging dan wordt Zijn levenskracht gebroken, dan wankelt Hij onderweg naar Golgotha. En volgens oude tradities is dat niet één keer gebeurd maar zelfs 3 keer gebeurd. In elk geval: Jezus verzwakt maar Hij mag niet sterven op weg naar Golgotha. Hij moet de beker tot de laatste druppel drinken en Hij zal gekruisigd moeten worden naar de bepaalde raad en voorkennis van God. En daarom krijgt Hij kracht naar lichaam en ziel om die
Predikatie Prof. Dr. A. Baars Thema: Jezus worsteling in Gethsémané
5
zware weg te gaan. De versterking is dus niet alleen maar bemoediging maar het is ook verzwaring van Zijn lijden. Want het moet gaat tot: het is volbracht! Deze dingen moeten aan Mij volbracht worden. En ook wat van Mij geschreven staat in Jesaja 53 moet een einde hebben, zó ver moet het komen. Een engel versterkt Hem in Zijn lijden.
En dan gaan we even de lijn doortrekken. Als Jezus versterkt wordt door een engel en de hemelen opengaan zodat een engel komt in de duisternis van de hof van de Olijven, dan is dat voor Jezus Christus niet alleen bemoediging maar ook verzwaring! Maar laten we één ding niet vergeten: omdat Hij in de hof leed en streed en de beker tot op de bodem moest drinken mag het voor allen die de Heere vrezen toch zo zijn dat ze antwoord krijgen. Ja daar kan een kind van God weleens heel erg aan twijfelen en heel erg mee worstelen. Zeker als de weg van de Heere zo anders lijkt te gaan als wij zelf zouden willen. Als wij het met Gods wegen niet eens kunnen worden. Maar als een kind van God oprecht de troon der genade aanloopt als een waterstroom, dan is het waar: Hij liet hun nimmer schaamrood staan! Maar wende straks hun lot! Dat gebeurde bij de Heere Jezus niet. De weg werd steeds zwaarder en steeds dieper! Maar voor de Kerk mag het waar zijn: Hij van God verlaten opdat de Zijnen nimmermeer van God verlaten zouden worden! En Hij wil bijstand schenken ook wanneer wij dat allerminst verwachten. Mag u er iets van zien? Als u zegt: ja ik mag niet ontkennen dat de Heere in mijn leven een goed werk begonnen is maar het is op het ogenblik zo donker, aan alle kanten wordt er aan mij geschud! Misschien zelfs geestelijk in de verkreukeling en in de versukkeling geraakt! Satan heeft u zeer begeerd te ziften als de tarwe, zegt de Heere Jezus tegen Petrus. Bidt dat gij niet in verzoeking komt! Wat is dan de weg? Zij liepen als een stroom Hem aan! En als u dan niet bidden kunt vraag dan maar om genade om te leren bidden door de Grote Leermeester van het gebed de Heilige Geest, Die bidt in ons, zegt Paulus, met onuitsprekelijke verzuchtingen! En kijk ook uw leven eens na. Dat het zo lang donker is dat kan verschillende redenen hebben maar het kan ook zo zijn dat u zelf van het pad bent geraakt. Denk aan twee uitdrukkingen van John Owen die een zeer indringend boek geschreven heeft over de kracht van de inwonende zonde. En dan zegt hij dit over het leven van het gebed van Gods kinderen en leg dat maar naast de worsteling van de Heere Jezus. Hij zegt: hoe komt het toch dat Gods kinderen soms als ze hun knieën buigen en ernstig en oprecht de Heere zoeken in de gebeden dat dan zo heel snel de gedachte bovenkomt: ja eigenlijk heb je nog heel belangrijke dingen te doen, eigenlijk nog dit, eigenlijk nog dat! O je gedachten zijn na een paar woorden helemaal afgeleidt en je zit misschien wel helemaal aan de andere kant van de wereld met je denken terwijl je de Heere zoekt in het gebed! Hoe komt dat? Dat, zegt Owen, is de zonde die in u woont, die het voor het zeggen krijgt en dat is de verzoekende kracht van de vorst der duisternis die altijd u weg wil trekken bij de troon van de genade vandaan. Bidt opdat gij niet in verzoeking komt! Waakt en bidt want het vlees, de inwonende zonde, want de geest is wel gewillig maar de inwonende zonde is zwak! Kijk gemeente en als dát ons leven gaat beheersen dan zijn we zomaar als een schaap dat onbedacht de Herder heeft verloren. En dan blijft er één ding over: Heere zoekt Uw knecht! Zoek hem weer op! Geef geloof om te geloven, hoop om te hopen, liefde om lief te hebben, gebed om te bidden. En de Heere wil het doen want Hij heeft het gezegd tegen Petrus middenin de verzoeking: satan heeft begeerd u te ziften als de tarwe! En als dan vanbinnen alles overhoop gaat en als je dan niet meer kunt bidden zoals het hoort, Ik heb voor u gebeden! Dat gebeurt hier! Hij bad voor Petrus en voor Jakobus en voor Johannes
Predikatie Prof. Dr. A. Baars Thema: Jezus worsteling in Gethsémané
6
en voor al die andere discipelen, voor Maria Magdalena, voor Zijn moeder Maria. Vader indien het mogelijk is, laat deze beker aan Mij voorbijgaan maar niet Mijn wil maar Uw wil geschiedde. En dan haasten we ons naar het slot:
De zwaar bevochten overgave:
Want die engel die komt en die versterkt en dat is een aanduiding dat de hemel hoort, zelfs het gepiep van de jonge raven. Het zuchten en de zorgen van allen die de Heere oprecht liefhebben zijn Hem niet verborgen. Maar dan gaat het nóg dieper. En in zware strijd zijnde bad Hij te ernstiger! Ziet u het? Hoe zwaardere strijd, hoe meer gebed, te dringender, te ernstiger. En dat strijdende bidden, die geweldige gebedsworsteling wordt ook zichtbaar. En Zijn zweet werd gelijk grote druppels bloed die op de aarde afliepen. Lukas, de arts, de dokter onder de evangelisten heeft dit zo fijn en diep beschreven. In het Grieks wordt een woord gebruikt wat sommigen van u zeker zullen kennen. En Zijn zweet werd gelijk grote tromboy van bloed. Ons woord trombose is daar van afgeleidt. En bij trombose dan klontert het bloed en als er bloedklonters komen in onze bloedsomloop, ja dat is levensgevaarlijk, als het bij het hart komt dat kan dodelijk zijn. En wat staat hier nu? En dat schijnt volgens de medici die hiernaar gekeken hebben in zeer uitzonderlijke gevallen voor te komen, dat het zweet van de Heere Jezus tot bloed werd en dat dat bloed geronnen bloed op Zijn armen, op Zijn lichaam, ja dat er zelfs bloed op de aarde liep! En met dat bloed is Jezus voor Kajafas geleidt! En met dat bloed op Zijn lichaam, misschien zichtbaar door Zijn kleding is Hij voor Pilatus geleidt. Hij is niet pas de bebloede Borg als Hij aan het kruis hangt, hier begint het! Het liep op de aarde af. Hij gaf Zijn leven want het bloed is de levenskracht. Hij gaf Zijn leven, Zijn kracht voor Simon Petrus, voor Johannes, Jakobus en voor al die anderen, voor heel Zijn Kerk! En daar is in het bloed van de Heere Jezus, het bloed wat hier vloeit en wat straks op Golgotha ook zichtbaar wordt oneindige kracht en waarde! Dat bloed van de Heere Jezus Christus, en onthoudt u het, ook u en jij die nog onbekeerd bent, dat bloed van Jezus Christus is overvloedig genoeg voor de zonde van de hele wereld! En als u.. en ik hoop dat niemand van ons dat zal overkomen, voor de Rechterstoel zou staan zonder Borg voor uw schuld, zult u nooit als verontschuldiging kunnen gebruiken: het bloed van de Heere Jezus was niet genoeg voor mijn zonde! Dan zult u daar staan als jongen, meisje, man of vrouw die om eigen schuld verloren gaat! Wij hebben niet gewild dat Deze Zaligmaker kruipend in de hof onze Koning zou zijn! Wij hebben geen Koning dan de keizer! Dan een mens! Dan de machtswellusten! Maar niet Deze! Als u zó leeft zonder Borg voor uw schuld en zonder Zaligmaker Die uw zonde weg kan en wil en zal nemen wanneer u oprecht tot Hem vlucht, dan is er één ding dringend nodig: zoek Deze Zaligmaker! Zoek Hem in Zijn vernedering, zoek Hem in Zijn armoede! Want gij weet de genade van onze Heere Jezus Christus… en die is de meeste van ons zoals we hier zitten van kinds af aan voorgehouden.. dat Hij om uwentwil is arm geworden daar Hij rijk was opdat Hij u door Zijn armoede rijk zou maken! Zijn armoede waarin Hij geboren was, Zijn armoede waarin Hij hongerde en dorste in de woestijn, Zijn armoede, Zijn vernedering in de hof van Gethsémane. Een arme zondaar die niets heeft, die alles tegen heeft wanneer hij naar zichzelf kijkt en een arme Christus, een vernederde Borg, die horen bij elkaar! En één blik op Jezus wonden door het geloof en uw ziel zal leven!
En dan staat er in het slot van de tekst dat wanneer Hij de strijd gestreden heeft: en als Hij van het gebed opgestaan was kwam Hij tot Zijn discipelen en vond hen
Predikatie Prof. Dr. A. Baars Thema: Jezus worsteling in Gethsémané
7
slapende van droefheid. En Hij zeide tot hen: wat slaapt gij? Staat op en bidt opdat gij niet in verzoeking komt! Dat zijn wonderlijke woorden gemeente en we moeten ook peilen wat daarmee bedoeld wordt! Als Hij van het gebed opgestaan was. Dat zegt allereerst: nu is de strijd gestreden. De vlekken op Zijn kleding, op Zijn handen en op Zijn voeten laten het zien wat doorworsteld is. Zijn zweet werd als grote druppels bloed. Zó komen de angsten en de vragen naar Hem toe. Maar nu is het gekomen tot de overgave. Vader Gij wilt dat Ik ga, Ik zal gaan tot in de bitterheid en de dood van de helse angsten! Hij staat op! Daar zit iets niet alleen van overgave in maar ook iets Koninklijks is. Nu is Zijn hart bereidt om de weg te gaan. En daarin is de Heere Jezus, al durven we ons zeker hierin niet met Hem te vergelijken, enigszins een voorbeeld voor Zijn kinderen. Het kan zo zijn dat de Heere een weg in ons leven gaat die anders is dan wij graag willen. Aftakeling bij het ouder worden, ernstige ziekte, grote innerlijke strijd en dat dat heel veel worsteling kost. Het vlees, zegt Kohlbrugge, moet eraan om in genade vast te staan. Geneesheer snijdt maar diep in het vlees. Maar dat valt niet mee hoor. Snijdt maar diep in het vlees want Hij Die ons uit genade schiep, sneed nooit te diep. En dan kan er een moment geven dat je het over mag geven. Dat zijn kostbare tijden in het geestelijke leven. Heere Uw wil geschiedde. En dat kun je soms niet met droge ogen zeggen maar het is goed. Uw weg, Uw wil is altoos wijs en goed. Maar daar is wel geloof voor nodig hé? En de Heere Jezus staat op en Hij leert Zijn Kerk ook: sta maar op en ga maar verder. Maar er zit nog iets in. Onder dat woord: Hij staat op, dat is in het Grieks precies hetzelfde woord wat op de morgen van de opstanding gebruikt wordt: Hij is opgestaan. Eigenlijk klinkt al hier in het opstaan van de Heere Jezus na de overgave en de worsteling in het gebed een soort profetische boodschap door: Hij zal de dood ingaan maar Hij zal in de dood niet blijven! Hij zal opstaan! Hij heeft het Zelf bij Zijn lijdensaankondiging ook al gezegd en de discipelen hebben het toen niet begrepen, dat Hij veel moest lijden van de overpriesters en de Schriftgeleerden en dat Hij gedood zou worden. Maar ten derde dage zal Ik weder opstaan en u voorgaan naar Galilea! Later hebben ze het verstaan. Jezus wist: de lijdensbeker is zwaar. En Hij heeft in Zijn volkomen hart en geest doorvoeld hoe vreselijk dat lijden zou zijn. Maar Hij wist ook: maar na de dood is het leven Mij bereidt! Ik zal opstaan!
En dan staat Hij op en dan komt Hij bij Zijn discipelen die slapen van droefheid: staat op en bidt opdat gij niet in verzoeking komt! Die nacht komt, Petrus de verloochening, Judas pleegt verraad. Die nacht die komt zal vol zijn van verzoeking. Ze zullen Mij allen verlaten! En dat is mede aan de duivel te wijten die de discipelen verzocht en getuchtigd heeft geestelijk gesproken, en in diepe droefheid heeft gedompeld. En de enige weg is: staat op en bidt, volg Mij in Mijn waken, in Mijn bidden! Zie op Mij want bij Mij is de Bron van het leven. En dan denk ik aan het woord dat bij het open graf hoort. Paulus spreekt ervan in Efeze 5. Hij zegt: daarom heeft Hij gezegd, dat is de Heere Jezus, ontwaakt gij die slaapt en sta op uit de doden en Christus zal over u lichten! Zet dat nog eens even naast deze geschiedenis! Donker, Gethsémané, nacht, de beker van de gramschap, Jezus een worm en geen Man! Jezus beeft en is beangst voor de dood. Hij zegt het: ontwaakt, wordt wakker Mijn discipelen, sta op! En Hij zegt het tot zondaren in de doodslaap van hun zonden, misschien wel tot u of tot jou: slaap niet verder maar waak op! Dan zegt iemand misschien: maar dominee hoe moet je wakker worden als je in de doodslaap van de zonde zit? Dan kan een mens niets en dan heeft een mens niets en dan deugt een mens niet! En noemt u al die nieten maar op. Jezus zegt: u hoeft het ook niet! Ik heb voor u gebeden! En dan is er in Die Lijdende Christus Die u voorgetekend is door Lukas een overvloed aan genade te vinden waardoor de grootste zondaar zalig kan worden! En als u zegt: hoe
Predikatie Prof. Dr. A. Baars Thema: Jezus worsteling in Gethsémané
8
moet ik verlost worden van de banden van de dood en ontwaken? Hij heeft de dood, ook de geestelijke dood door Zijn opstandingskracht overwonnen! En daarom als Hij zegt: staat op, ontwaak, dan is Zijn Woord met Majesteit en met kracht. Heere spreek Gij tot mijn ziel, Ik ben uw heil, Ik ben uw Heiland! En dan mag u aanhouden, pleitend nee niet op iets van uzelf, pleitend op Zijn eigen Woord! Heere U bent toch opgestaan? U hebt toch geleden en gestreden? O laat de vrucht van Uw lijden, sterven en opstanding ook in mijn leven werkelijkheid worden. En dan is het waar: wie Hem nederig valt te voet, zal van Hem Zijn wegen leren! En er is nog nooit iemand geweest in heel het evangelie niet die met innerlijke nood tot de Heere Jezus de Toevlucht nam en die afgewezen is! Gij hebt mijn ziel, zingt daarom die dichter in de Oud-Testamentische tijd, op haar gebed, verhoort, gered, haar kracht gegeven! En dat is verworven en betaald in Gethsémané, op Gabbatha en op Golgotha! Hij heeft de strijd gestreden en geeft Zijn volk de zegen.
AMEN
Zingen Psalm 138 vers 2
Dankgebed
Zingen Psalm 103 vers 1 en 11
Zegen des Heeren